Mukarram Jah, last Nizam of Hyderabad, dies in Istanbul at 89
mictv telugu

ముకరం ఝా మరణం.. ముగిసిన హైదరాబాద్ నిజాం వారసత్వం

January 16, 2023

Mukarram Jah, last Nizam of Hyderabad, dies in Istanbul at 89

ఏడవ అసఫ్ జా ఉస్మాన్ అలీఖాన్ ఇంట్లో విషాదం చోటుచేసుకుంది. హైదరాబాద్ ఎనిమిదో నిజాం నవాబు భర్కత్‌ అలీ ఖాన్‌ వల్షన్‌ ముకర్రమ్ ఝా బహదూర్ కన్నుమూశారు. టర్కీలోని ఇస్తాంబుల్‌లో శనివారం రాత్రి ముకరం ఝా తుదిశ్వాస విడిచారు. 90 సంవత్సరాలున్న ముకర్రమ్ ఝా బహదూర్ .. శనివారం రాత్రి 10:30 గంటలకు టర్కీలోని ఇస్తాంబుల్‌లో నిద్రలో ప్రశాంతంగా కన్నుమూశారని వారి కుటుంబసభ్యులు ఓ ప్రకటనలో తెలిపారు. హైదరాబాద్ ఎనిమిదో నిజాం అయిన ముకరం ఝా చివరి కోరిక మేరకు హైదరాబాద్‌లో అసఫ్ జాహీ టూంబ్స్‌లో ఆయన అంత్యక్రియలు నిర్వహించనున్నారు. ముకరం ఝా పార్ధివదేహాన్ని జనవరి 17న టర్కీ నుంచి హైదరాబాద్ కు తీసుకురానున్నారు. ముకరం ఝా భౌతికకాయాన్ని ప్రజల సందర్శనార్థం చౌమహల్లా ప్యాలెస్‌లో ఉంచనున్నట్లు సమాచారం.

చివరి నిజాం ఉస్మాన్ అలీఖాన్ మనవడు

హైదరాబాద్ సంస్థానం చిట్టచివరి ఏడో నిజాం రాజు అయిన ‘మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ బహద్దూర్’ ముద్దుల మనుమడు ముకర్రమ్ ఝా . మిర్ హిమాయత్ అలీ ఖాన్ వురపు అజం జా బహదూర్, ప్రిన్సెస్ దుర్రె షెహవార్ దంపతులకు 1933 అక్టోబర్‌ 6న ముకర్రమ్ ఝా జన్మించారు. ప్రిన్సెస్ దుర్రె షెహవార్ టర్కీ ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం చివరి సుల్తాన్ కుమార్తె. తాత మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ తన వారసుడిగా ముకర్రం ఝాను 1954 జూన్ 14న ప్రకటించారు. అప్పటినుంచి 1971 వరకు ముకర్రం ఝా హైదరాబాద్ 8వ నిజాంగా ఉన్నారు.

డెహ్రాడూన్ లో విద్యాభ్యాసం

డెహ్రాడూన్‌లోని డూన్ స్కూల్‌లో తన ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేసిన తర్వాత, అతను కేంబ్రిడ్జ్‌లోని హారో మరియు పీటర్‌హౌస్‌లో చదువుకున్నాడు. అతను లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ మరియు రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ శాండ్‌హర్స్ట్‌లో కూడా చదువుకున్నారు. “హిస్ ఎక్సల్టెడ్ హైనెస్ (HEH) ప్రిన్స్ రుస్తమ్-ఇ-దౌరన్, అరుస్తు-ఇ-జమాన్, వాల్ మమలుక్, అసఫ్ జా VIII, ముజఫర్ ఉల్-మమాలిక్, నిజాం ఉల్-ముల్క్, నిజాం ఉద్-దౌలా, నవాబ్ మీర్ బరాకత్ ‘అలీ ఖాన్ సిద్ధిఖీ బహదూర్ , సిపాహ్ సలార్, ఫత్ జంగ్, నిజాం ఆఫ్ హైదరాబాద్ మరియు బేరార్ అని ముకర్రం ఝా కు ఎన్నో బిరుదులున్నాయ్. అతని సైనిక బిరుదు ‘గౌరవ లెఫ్టినెంట్-జనరల్.

ఐదు పెళ్లిళ్లు.. ఆరుగురు సంతానం..
ముకర్రం ఝా ఐదుసార్లు వివాహం జరిగింది. అతని మొదటి భార్య టర్కీ దేశస్తురాలైన ఎస్రా బిర్గిన్. 1959లో వీరికి వివాహం జరగ్గా.. అభిప్రాయ బేధాల వల్ల విడాకులు ఇవ్వవలసి వచ్చింది. ఆ తర్వాత 1979లో, మాజీ ఎయిర్ హోస్టెస్ మరియు BBC ఉద్యోగి హెలెన్ సిమన్స్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు ఝా. ఆమె ఇస్లాం మతంలోకి మారి తన పేరును ఆయిషాగా మార్చుకుంది. దురదృష్టవశాత్తూ ఆమె మరణించడంతో 1992లో మాజీ మిస్ టర్కీ అయిన మనోల్య ఒనూర్‌ను ముకర్రం ఝా వివాహం చేసుకున్నారు. ఐదేళ్ల వివాహం తర్వాత 1997లో ఆమెకు విడాకులు ఇచ్చాడు. ఆ తర్వాత జమీలా బౌలరస్ మాజీ మిస్ మొరాకోను 1992లో వివాహం చేసుకున్నాడు. 1994లో యువరాణి ఆయేషా ఓర్చెడిని వివాహం చేసుకున్నారు. ఐదు పెళ్లిళ్లు చేసుకున్న ముకర్రం ఝా కు ఆరుగురు సంతానం. ఎస్రా బిర్గిన్‌కు ఒక కుమారుడు మరియు ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. హెలెన్ సిమన్స్‌కు ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. మనోల్య ఓనూర్ ద్వారా అతనికి ఒక కుమార్తె ఉంది. జమీలా బౌలరస్ ద్వారా అతనికి ఒక కుమార్తె ఉంది.

వేల కోట్ల సంపద..
1980ల వరకు భారతదేశంలోనే అత్యంత ధనవంతుడు ముకర్రం ఝా. అయితే, 1990లలో విడాకుల సెటిల్‌మెంట్ల కారణంగా అతను కొన్ని ఆస్తులను కోల్పోయాడు. ప్రస్తుతం అతని నికర విలువ $1 బిలియన్లుగా అంచనా వేయబడింది. ఇప్పటికీ హైదరాబాద్‌లో ముక్కరం జాకు భారీ సంపద ఉంది. చౌమహల్లా ప్యాలెస్, ఫలక్‌నుమా ప్యాలెస్, నజ్రీబాగ్ ప్యాలెస్, (కింగ్ కోఠి), చిరాన్ ప్యాలెస్, బంజారాహిల్స్, పురానీ హవేలీ మరియు ఔరంగాబాద్‌లోని నౌఖండ ప్యాలెస్ అతని స్వంతం.ప్రస్తుతం, హైదరాబాద్‌లోని అతని రెండు ప్రధాన ప్యాలెస్‌లు, చౌమహల్లా మరియు ఫలక్‌నుమా, పునరుద్ధరించబడ్డాయి మరియు ప్రజలకు తెరవబడ్డాయి, మొదటిది నిజాంల యుగాన్ని ప్రదర్శించే మ్యూజియంగా రెండవది విలాసవంతమైన హోటల్‌గా ఉంది.

రాజభవనాల నుంచి అపార్ట్‌మెంట్‌కు
ముకర్రం ఝా HEH నిజాంస్ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ మరియు ముకర్రం ఝా ట్రస్ట్ ఫర్ ఎడ్యుకేషన్ & లెర్నింగ్ (MJTEL) కు ఛైర్మన్‌గా ఉన్నారు. ఇది హైదరాబాద్‌లోని పురాణా హవేలీలో ఉంది. 1967లో హైదరాబాద్ చివరి నిజాం అయిన తన తాత మరణించినప్పుడు ముకర్రం ఝా ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నమైన సంపదను వారసత్వంగా పొందాడు. కానీ విలాసవంతమైన రాజభవనాలు, అద్భుతమైన ఆభరణాలు.. అతని విలాసవంతమైన జీవనశైలి కారణంగా.. యూరోపియన్ యువరాణి వల్ల అవన్నీ కోల్పోవాల్సి వచ్చింది. 30 సంవత్సరాలలో, అతని భారీ సంపద ఒక దశలో రూ. 25,000 కోట్ల కంటే ఎక్కువగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది, అవన్నీ ఆవిరైపోయాయి. నిజాంల కల్పిత సంపదకు వారసుడు టర్కీలోని ఇస్తాంబుల్‌లోని బోస్ఫరస్‌లో రెండు పడక గదుల అపార్ట్మెంట్లో తన చివరి జీవనాన్ని గడపాల్సి వచ్చింది. మీర్ ముకర్రం ఝా మరణంతో హైదరాబాద్ నిజాం వారసత్వం అంతరించింది.

అంత్యక్రియలు అక్కడే..

ముకర్రం ఝా అకా అసఫ్ జా VIII యొక్క నమాజ్ ఇ జనాజా హైదరాబాద్‌లోని మక్కా మసీదులో ఆచరించబడుతుంది. మొత్తం ఏడుగురు నిజాంలను సమాధి చేసిన చార్మినార్ సమీపంలోని నిజాంల రాజ సమాధుల వద్ద ఆయన అంత్యక్రియలు చేయనున్నారు.

సీఎం కేసీఆర్ సంతాపం
హైదరాబాద్ 8వ నిజాం ముకర్రమ్ ఝా మరణం పట్ల ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖర్ రావు సంతాపం ప్రకటించారు. వారి కుటుంబ సభ్యులకు సిఎం కేసీఆర్ తన ప్రగాఢ సానుభూతిని తెలిపారు. నిజాం వారసుడుగా, పేదల కోసం విద్యా వైద్య రంగాల్లో ముకర్రమ్ ఝా చేసిన సామాజిక సేవలకు గుర్తుగా, వారి అంత్యక్రియలను అత్యున్నతస్థాయి అధికారిక లాంఛనాలతో నిర్వహించాలని ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి శాంతి కుమారిని ఆదేశించారు.